مربا، خوراکی از ترکیب آب، شکر یا خاک قند و نوعی میوه است که همه را با هم می‌جوشانند تا قوام بیاید.
برای معطرتر کردن مربا از گلاب یا هل و وانیل استفاده می‌‍شود. میوه مربا نباید زیاد رسیده باشد تا هنگام پخت وا نرود و به شکل اولیه باقی بماند.
مربا انواع گوناگون دارد. مربای میوه مانند مربای به، آلبالو، انجیر، سیب، توت‌فرنگی؛ مربای مرکبات مانند مربای بالنگ، پوست پرتقال، پوست لیمو؛ مربای گیاهان مانند مربای ریواس، مربای کنگر؛ مربای صیفی‌جات مانند مربای پوست هندوانه، کدو حلوایی، بادمجان، هویج، خیار؛ مربای گل مانند مربای بهارنارنج، مربای گل سرخ.
در پختن برخی مرباها مانند پوست هندوانه و کدو حلوایی آن‌ها را پیش از پخت چند ساعتی در آب آهک می‌خوابانند تا حالت و شکل و تردی خود را حفظ کنند.
مربا از خوراک‌های کهن ایرانی است که در برخی رساله‌های آشپزی ماننددیوان اطعمهاز آن یاد شده است. از این خوراکی بیشتر در سفره صبحانه و گاهی در سفره ناهار یا شام استفاده می‌کنند.